Ailemin yanından ayrılıp üniversiteye başladığımda tam 17 yaşındaydım.
7 yıl boyunca en fazla 18 metrekarelik bir devlet yurdu odasında 5 kişiyle birlikte yaşadım. 6 kişi bir avuç odada. 3 ranza, 6 raf, 1 masa ve 2 sandalye ile.
800 kişilikti yurt. 400 kişilik 2 binadan oluşuyordu. Her katta 6 duşakabin vardı. Ancak son iki katın suları genelde soğuk aktığı için 12 duşakabini 400 kişi paylaşırdı. Ve sıcak su akşamları sadece 2 saat verilirdi :)) 'Sıcak sular verilmiştir, sıcak sular verilmiştir' anonsu hala kulaklarımda :)
Sabahtan torba, havlu asardık duşakabinin yanındaki askılara. 1. sırayı almak önemliydi, sona kalan donakalabilirdi çünkü :) 10 dakikalık yıkanma süresini aşanı arka sıradakiler uyarırdı; hadi arkadaşım çabuk ol! Tüm kızlar duşakabinlerin önünde sıra olmuş beklerdi.
Yanılmıyorsam son 3 yıla kadar çamaşır makinası da yoktu. Akşam olunca leğenini alan banyoya gider çamaşırını yıkardı. Çamaşırları yıkamak için duşakabinlerin yanında bir tezgah ve 3 çeşme vardı. Birlikte çamaşır yıkama seansları düzenlerdik arkadaşlarla. Kot pantolonlarına her zaman 2 kişi gerekirdi, sıkabilmek için.
Aynı banyoya masa atar, sabaha kadar batak ve king çevirirdik, kapıları kapatır radyoyu tezgaha koyar, fayanslı banyo akustiğinde akla gelebilecek her tür müziği dinlerdik. Ertesi sabah da 'entellektüel' kimliğimizi giyinir okula gider, Aristotales'in, Kant'ın felsefik yaklaşımlarını, Freud'un rüya yorumlarını tartışırdık.
Yurt odalarından geçip de arabeskin tadını almamış genç yoktur :) En harbi rockçısı, metalcisi bile. Yurt hayatı kendi başına bir arabesktir çünkü :)
Mutfak yoktu, gece 12'de kapanan kantin vardı. Akşamları yemek çıkardı, yetişip yiyebilirsen ne ala, yetişemezsen ekmek arası patates, sucuklu+kaşarlı tost, sahanda yumurta.. seç beğen al :)
Çaresizlikten problem çözme yeteneği en üst seviyeye ulaşmış insanlardık. Kettle'da (elektrikli su ısıtıcılarında) makarna haşlamayı bile becermiştik. Her 5 saniye içinde kaynadığı için kapanan ancak içindeki makarnalar pişmediği için devam etmemiz gereken işlem için yarım saat kettle başında bekleme sabrına sahip insanlardık :) Sabretmenin gücünü öğrenmiş insanlardık Sabırla, hoşaf olma yolunda koruklardık.
7 koca sene ve neler yaşadığım anlat anlat bitmez. Ailesinin yanında hanım hanım okuluna gidip gelmiş arkadaşlar neler yaşadığımızı hayatta anlayamaz. O kadar uzun seneyi, o şartlarda yaşayan insanların ileriki yıllarda evleriyle, ev eşyalarıyla, odalarının küçüklüğü, büyüklüğü, maddi-manevi imkanlarının eksikliği ile ilgili kaprisler yapacaklarını sanmıyorum. Bazen insanların ufacık tefecik ve bence saçma sapan eşya ve maddiyat kaprisleri beni hem güldürüyor, hem sinirlendiriyor. O kadar boş, anlamsız şeylerle oyalanıyor ki bazı insanlar.
Hayat 1 vitrin, 2 koltuk değildir. Mutluluk bulaşık makinasıyla, fransız yemek takımlarıyla bulunmaz. 'Eşya'ya dair kaprisiniz, anlamsız hırslarınız varsa bilin ki bu mantıkla hayat boyu mutlu ve huzurlu olamazsınız.
1 tek, 1 tek kupam vardı yurtta kalırken. Her öğrencinin kendisini ifade edebildiği en önemli parçasıydı kupalar. Odanızda bulundurabileceğiniz, rafınıza koyabileceğiniz, ders çalışırken etüd odalarına çıkarabileceğiniz, elinize alıp arkadaşlarınızla sohbet ede ede kantine çay almaya gittiğiniz, ılık bahar akşamları yurt bahçesinde yoldaşınız, sırdaşınız, arkadaşınız olan kupanız. Sizin simgeniz, zevkinizi yansıtan yegane 'eşya'nız. 1 tek kupam varken, insanın nasıl umut dolu, nasıl mutlu olabileceğini gördüm, öğrendim, yaşadım. O yüzden olan, başkasında olup sizde olmayan, kırılan, kaybolan eşya için, 'madde' için üzülmenin nasıl komik, saçma, anlamsız ve yanlış olduğunu biliyorum.
Bir yurt arkadaşım İzmit depremini yaşamıştı ailesiyle. Ailesiyle göçük altından canlı çıkabilmenin mucizesini de. Eşyayla kafayı bozmamış nadir arkadaşlarımdandır.
"İnsanın 1 gecede nasıl her şeyini kaybedebileceğini çok iyi biliyorum ben. Gece yatarken herşeyiniz vardır, sonra deprem olur ve sabaha 1 toplu iğneniz bile kalmaz. Ama bunun bir önemi de kalmaz çünkü ailenizin yanınızda olmasının en önemli şey olduğunu anlarsınız" demişti.
Para, eşya, mal.. Bunlar boş şeyler değil elbette. Ancak bunlar için üzülmek gerçekten boş.
******************************
Üniversite hayatıma hiç girmiyorum. Hiç. Bedenen ve ruhen parçalanmadan (acaba?) bitirmiş olmam bir mucize. Ve yurt arkadaşlarım, yurt hayatım, onların desteği, terapisi olmasaydı bu mucizeyi yaşayabilir miydim emin değilim.
Üniversitede, haftada 30-35 saatlik ders programına rağmen para kazanmak için çalışıyordum. Öğle tatillerimde ve boş bulduğum zamanlarda okul kütüphanesinde part-time çalışırdım. Ödünç alınıp verilen kitapları raflara yerleştirir; arşivde saatlerce gazeteleri düzenler, arşivler; öğrencilerin kitap aramalarında, ödünç alıp-vermelerinde yardımcı olur; yeni gelen kitapların kütüphaneye kayıtlarını yapar; periyodik dergileri, bilimsel yayınları tasnifler, gerekirse toz bile alırdım. İnsanın alın teri ile kazandığı paranın, ne kadar az olursa olsun dünyanın en bereketli, en tatlı parası olduğunu anladığımda 18 yaşındaydım.
Yıllarca çalıştım kütüphanede. Üniversite biter bitmez İngiltere'ye gelmiş olmama ve Türkiye'de hiç kariyerim, full time çalışma hayatım olmamasına rağmen hatırı sayılır bir SSK ödemem var bu sayede :)) Aradaki farkı ödersem emekliliğime pek bir şey kalmadı yani :P
Kütüphanedeki işim ana işimdi ama aynı zamanda başka işler de yaptım. Bir dönem hem 7-8 saat derse giriyor, hem öğle tatillerinde kütüphanede çalışıyor, hem de akşam üzeri ders çıkışı bir ressamın/fotoğraf sanatçısının asistanlığını yapıyordum. Malzeme alışverişi yapıyor, atölyesindeki hazırlıklarına yardımcı oluyor, hafta sonları açtığı sergisinde çalışıyordum. Beni kütüphane arşivinde bulmuştu :) Tozlu ve karanlık arşivde, gazetelerin içinde uğraştığımı görünce 'bu kız çalışkan, benim işime yarar' diye düşünmüş :)))
Gece yarısı yurda gelip, yegane eşyam kupamda bir yandan çayımı içip, bir yandan günün analizini yapıp, üzüntümü, sevincimi, dedikoduları :)) dostlarımla paylaşmam hayatımın çok ama çok mutlu, umut dolu, bambaşka, başka zamanlara ait, harika anlarıydı.
Devam edecek...
